Kunst langs de IJssel.

We staan bij een contraptie van cortenstaal en iets met een vissenstaart van plastic en een bak water. Welwillend verbeeld ik me daar een zeemeermin bij, gevangen in een vicieuze cirkel. Of gevangen in de tijd… gezien het thema ‘Tij, Tijd en Tijdelijkheid’. Met een béétje fantasie is overal wel een verhaal bij te verzinnen. Maar de inspiratiebron blijkt down-to earth, volgens de bijgeleverde toelichting verwijst het werk naar naar de haringhandel, vergane glorie van Doesburg. Okeee. Kunst?? Ik zie het niet. Dan toch eerder een melige oprisping van de kunstenaar-bohemien die hiermee zijn/haar minachting voor de kunstminnende dagjesmens verbeeldt. Een mevrouw uit Doesburg vraagt wat ik ervan vind. “Mwah…” zeg ik. Maar om het goed te maken wijs ik op een ander kunstwerk, dat mij wèl aansprak.
“Dat stond er al”, laat de Doesburgse weten. Vandaar.

Inderdaad is het nogal eens een uitdaging om uit te maken wat wel en wat niet bij de IJssselbiënnale hoort. Het tijd-thema biedt geen houvast. Dat geeft niks, de kunstwerken mogen best op zichzelf staan als gewoon mooie of interessante objecten. Het is al leuk om met een verwachtingsvolle blik om je heen te kijken, opmerkzaam te zijn. En helemaal om, los van de voorgeschreven kunstroute, zelf verrassende ontdekkingen te kunnen doen. Maar het wordt bedenkelijk wanneer je bij willekeurige brokken roest gaat denken: zou het misschien kunst zijn??

Vanuit Doesburg weer richting Deventer peddelend, passeerde ik het kunstwerk ‘Fake newsstand’, een opzettelijk lelijk gebouwtje dat het IJssellandschap ter plaatse effectief verknalt. Uit de verklarende tekst: ‘(…) die als een chemicus verschillende ingrediënten bij elkaar gooit en hoopt op een alternatieve vorm van leven. Een leven waarbij de relatie centraal staat en absoluutheid tot het verleden behoort.’ Nou dan weet je het wel.

Maar gelukkig zag ik ook voorbeelden van geslaagde – ook dat is persoonlijk natuurlijk – interactie tussen kunst en natuur. Dat je denkt ja hier gebeurt iets; hier wordt met respect voor het landschap iets toegevoegd, een accent of contrapunt. Mij viel verder nog op dat verschillende kunstwerken zijn te omschrijven als een groep gelijkvormige sokkels of pilaren, met daarop een of ander artefact. Net als de pilaren en wieken van windturbines dus. Die zouden dus, door dezelfde artistieke bril gezien, óók kunnen worden gepromoot als een esthetische verrijking van het landschap. Het zou zomaar een heuse visie kunnen zijn.

Bronnen van inspiratie

Natuur, cultuur, architectuur, literatuur... dat zijn veel "uren" bij elkaar opgeteld! Maar die uren zijn welbesteed, niet alleen aangenaam maar ook nuttig en nodig. Want creativiteit moet gevoed worden.
Ik wil hier uitdragen dat inspiratie weliswaar niet komt aanwaaien, maar ook niet van ver hoeft te komen. Nieuwsgierigheid volstaat.